Prawidłowe ustawienie monitora do pracy zacznij od pozycji siedzącej: wyprostuj plecy, oprzyj stopy i ustaw klawiaturę na wysokości łokci. Zmierz odległość od monitora, ustaw jego górną krawędź na wysokości oczu lub nieco niżej, a następnie usuń odbicia światła. Dla typowego ekranu praktycznym punktem wyjścia jest 60–70 cm.
Ustawienie monitora do pracy: co jest wymaganiem, a co zaleceniem?
Przy ustawianiu ekranu trzeba rozdzielić wymagania BHP od zaleceń ergonomicznych. Obowiązujący tekst jednolity rozporządzenia ogłoszono 20 stycznia 2025 roku, a nowelizacja dotycząca stanowisk z monitorami ekranowymi weszła w życie 17 listopada 2023 roku.
Wymaganiem jest między innymi takie ustawienie monitora, aby ograniczyć olśnienie i odbicia. Przepisy wskazują też, że górna krawędź ekranu powinna znajdować się na wysokości oczu pracownika i nie może być powyżej oczu. Zakres 400–750 mm od oczu do powierzchni ekranu oraz wartości 60–70 cm dla typowego monitora to zalecenia ergonomiczne CIOP-PIB, a nie dodatkowy, odrębny wymóg podany w rozporządzeniu.
Dlatego procedurę wykonuj w zwykłej pozycji pracy, a nie stojąc przy biurku ani pochylając się nad ekranem. To pozycja użytkownika wyznacza właściwą wysokość monitora, odległość i kierunek patrzenia.
Jak zmierzyć wysokość monitora?
Najpierw usiądź tak, jak pracujesz na co dzień. Wyprostuj plecy, oprzyj stopy i ustaw klawiaturę na wysokości łokci. Nie ustawiaj monitora, gdy broda jest wysunięta do przodu albo głowa pochylona, ponieważ pomiar nie będzie odpowiadał rzeczywistej pozycji pracy.
Procedura ustawienia górnej krawędzi
Patrz przed siebie i zaznacz na ścianie lub pionowym elemencie stanowiska poziom oczu. Następnie sprawdź położenie górnej krawędzi ekranu. Powinna znaleźć się na wysokości oczu albo poniżej, nigdy powyżej nich. W praktyce oznacza to, że środek monitora będzie niżej niż poziom wzroku, a patrzenie na treść skieruje się lekko w dół. Środek ekranu powinien znajdować się 20–50° poniżej poziomu oczu; około 20–30° może być przykładowym ustawieniem.
Jeżeli ekran stoi zbyt nisko, podnieś go stabilną podstawką lub regulacją stojaka. Jeżeli jest zbyt wysoko, obniż stojak albo ustaw monitor bezpośrednio na blacie. Nie kompensuj niewłaściwej wysokości ciągłym pochylaniem głowy.
Przy laptopie używanym przez co najmniej połowę dobowego czasu pracy zastosuj stacjonarny monitor albo podstawkę ustawiającą górną krawędź ekranu na wysokości oczu. W takim układzie potrzebne są także dodatkowa klawiatura i mysz, ponieważ klawiatura laptopa pozostawiona na podwyższeniu utrudnia prawidłowe ustawienie rąk.
Jaka powinna być odległość od monitora?
Pomiar wykonaj od przedniej powierzchni ekranu do oczu, a nie od krawędzi biurka. CIOP-PIB wskazuje ergonomiczny zakres 400–750 mm, czyli 40–75 cm. Dla typowego monitora zalecane jest około 60–70 cm. Wartość 650 mm może być praktycznym ustawieniem początkowym dla monitora głównego.
Odsuń lub przysuń ekran tak, aby tekst był czytelny bez pochylania głowy i bez wysuwania szyi do przodu. Jeśli przy 60 cm litery są zbyt małe, nie przybliżaj twarzy do ekranu; najpierw zwiększ rozmiar tekstu lub skalowanie obrazu. Jeśli ekran znajduje się dalej niż 75 cm, sprawdź, czy odczyt treści nie wymaga napięcia wzroku ani pochylania się.
Zmierz odległość od monitora po ustawieniu wysokości, ponieważ przesunięcie ekranu na podstawce może zmienić jego położenie względem oczu. Pomiar powtórz także po zmianie krzesła lub wysokości biurka.
Jak ustawić kąt ekranu?
Monitor pojedynczy ustaw na wprost pracownika. Zalecenie CIOP-PIB mówi, aby kąt między płaszczyzną monitora a linią patrzenia na środek ekranu wynosił około 90°. W praktyce ekran powinien być prostopadły do kierunku patrzenia, bez skręcania szyi w lewo lub w prawo.
Środek ekranu powinien znajdować się 20–50° poniżej poziomej linii wyznaczonej przez oczy. Nie oznacza to, że trzeba ustawiać monitor za pomocą skomplikowanych przyrządów. Wystarczy przyjąć poziom oczu jako linię odniesienia i sprawdzić, czy wzrok kieruje się w dół, a górna krawędź nie znajduje się powyżej oczu.
Regulację wykonuj po ustawieniu odległości i wysokości. Odchylenie monitora do tyłu lub do przodu może zmienić odbicia światła, dlatego po zmianie kąta ponownie obejrzyj ekran przy typowym obrazie, a nie wyłącznie przy ciemnym wygaszaczu.
Jak ustawić dwa monitory obok siebie?
Najczęściej używany monitor ustaw centralnie, dokładnie na wprost. CIOP wskazuje dla monitorów głównych zakres widzenia ±15° i ±30°, ale nie oznacza to, że oba ekrany można ustawić dowolnie szeroko. Ekran, na którym pracujesz najczęściej, powinien wymagać najmniejszego obrotu głowy.
Drugi monitor ustaw obok głównego i obróć go lekko w stronę użytkownika. Każdy ekran powinien być prostopadły do własnej linii widzenia, także ten znajdujący się po lewej lub prawej stronie. Nie ustawiaj obu monitorów płasko w jednej linii, jeśli przełączanie wzroku wymusza ciągłe skręcanie szyi.
Dla monitorów stale obserwowanych CIOP wskazuje optymalnie 60 cm oraz indywidualny zakres 50–80 cm. Ekran dodatkowy, używany tylko sporadycznie, może znajdować się około 80–100 cm od oczu. Oba monitory ustaw na podobnej wysokości, a położenie górnych krawędzi sprawdź tak samo jak przy jednym ekranie.
| Element pomiaru | Zakres z przepisu lub zalecenia | Sposób zmierzenia | Wynik przykładowego stanowiska |
|---|---|---|---|
| Wysokość górnej krawędzi | Wymaganie: na wysokości oczu; nie powyżej oczu | Usiądź w zwykłej pozycji pracy i zaznacz poziom oczu; zmierz położenie górnej krawędzi ekranu | Górna krawędź na poziomie oczu lub kilka centymetrów poniżej |
| Odległość oczu od ekranu | CIOP: 400–750 mm; zalecenie dla typowego monitora: około 600–700 mm | Zmierz taśmą od przedniej powierzchni ekranu do oczu, nie do krawędzi biurka | 650 mm dla monitora głównego |
| Kąt patrzenia w dół | CIOP: 20–50° do środka ekranu od poziomej linii oczu | Przyjmij poziom oczu jako linię odniesienia; sprawdź, czy środek ekranu znajduje się poniżej tej linii | Około 20–30° w dół |
| Kąt monitora względem linii patrzenia | Zalecenie CIOP dla pojedynczego ekranu: około 90° | Usiądź centralnie przed ekranem; ekran powinien być ustawiony prostopadle do kierunku patrzenia | Monitor ustawiony na wprost, bez skręcania szyi |
| Dwa monitory obok siebie | Główny ekran na wprost; każdy ekran prostopadle do własnej linii widzenia; główne monitory w zakresie ±15° i ±30° | Wybierz ekran używany najczęściej jako centralny; boczny obróć lekko w stronę użytkownika | Główny ekran centralnie, drugi obrócony ku użytkownikowi; oba na podobnej wysokości |
| Odbicia i światło | Wymaganie: ustawienie ma ograniczać olśnienie i odbicia; zalecenie CIOP: bokiem do okna | Włącz ekran z typowym obrazem i sprawdź odbicia przy dziennym oraz sztucznym świetle | Brak odbicia okna i lamp w polu ekranu |
Odległości podano w centymetrach i milimetrach od oczu do powierzchni ekranu. Zakres 400–750 mm pochodzi z materiału CIOP-PIB; wartości dotyczące dwóch monitorów są zaleceniami ergonomicznymi, a nie odrębnym wymaganiem dla domowego stanowiska pracy. Wysokość należy dopasować do użytkownika i jego pozycji siedzącej.
Kontrola końcowa stanowiska
Po ustawieniu monitora włącz obraz, z którego korzystasz podczas pracy, i sprawdź ekran przy świetle dziennym oraz sztucznym. Monitor ustaw bokiem do okna, a linię obserwacji ekranu prowadź równolegle do linii okien. Takie ustawienie pomaga ograniczyć odbicia, ale ostatecznym testem jest brak odbicia okna i lamp w polu ekranu.
Wykonaj krótką kontrolę w tej kolejności: górna krawędź nie znajduje się powyżej oczu, odległość mieści się w zakresie 40–75 cm, dla typowego ekranu najlepiej około 60–70 cm, a środek monitora znajduje się 20–50° poniżej poziomu oczu. Sprawdź też, czy ekran jest ustawiony na wprost, a jego płaszczyzna tworzy z linią patrzenia około 90°.
Na końcu oceń ruchy głowy i szyi podczas czytania. Przy dwóch monitorach główny powinien pozostać centralny, a boczny znajdować się w zakresie 50–80 cm, jeśli jest stale obserwowany, albo około 80–100 cm, jeśli używasz go sporadycznie. Wysokość monitora, odległość i kąt skoryguj ponownie po zmianie pozycji siedzącej.
Ustawienie monitora nie zastępuje diagnozy ani leczenia problemów ze wzrokiem: przy bólu oczu, zamazanym widzeniu, dwojeniu lub nawracających bólach głowy skonsultuj się z optometrystą albo lekarzem; zasady BHP i ergonomii nie są indywidualną poradą medyczną.
Czytaj również: wysokość biurka do komputera.
Więcej w tekście: ustawienie krzesła biurowego.
Najczęstsze pytania
Jak wysoko powinien stać monitor?
Górna krawędź ekranu powinna znajdować się na wysokości oczu pracownika i nie powinna być powyżej oczu. W praktyce po ustawieniu monitora środek ekranu powinien znajdować się niżej, tak aby wzrok kierował się lekko w dół.
Jaka powinna być odległość oczu od monitora?
CIOP-PIB podaje zakres 400–750 mm, czyli 40–75 cm. Dla typowego monitora praktycznym zaleceniem jest około 60–70 cm, o ile tekst pozostaje czytelny bez pochylania głowy.
Jak ustawić dwa monitory obok siebie?
Monitor używany najczęściej ustaw centralnie przed sobą. Drugi ustaw obok i obróć w stronę użytkownika, tak aby jego ekran był prostopadły do linii patrzenia. Nie ustawiaj obu ekranów płasko w jednej linii, jeśli wymaga to ciągłego skręcania szyi.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2025 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego rozporządzenia — ELI — Dziennik Ustaw, 2025, Dz. U. 2025 poz. 58
- Uwarunkowania prawne — Centralny Instytut Ochrony Pracy — Państwowy Instytut Badawczy, 2025, CIOP-PIB, materiał ergonomiczny
- Ergonomiczne stanowisko pracy z komputerem — Centralny Instytut Ochrony Pracy — Państwowy Instytut Badawczy, 2017, Poradnik CIOP-PIB, rozdziały 6–7
- Rozporządzenie zmieniające rozporządzenie w sprawie BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe — ELI — Dziennik Ustaw, 2023, Dz. U. 2023 poz. 2367
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
