Ergonomia pracy na laptopie wymaga przede wszystkim rozdzielenia ekranu od klawiatury. Przy krótkim użyciu mobilnym laptop może pozostać nierozstawiony, ale przy regularnej pracy, trwającej co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, użyj podstawki pod laptop albo monitora zewnętrznego oraz osobnej klawiatury i myszy.
1. Rozdziel krótkie użycie od regularnej pracy
Najpierw określ, jak długo laptop będzie używany na danym stanowisku. Przepisy dotyczące stanowiska z monitorem ekranowym nie obejmują systemów przenośnych, które nie są przeznaczone do użytkowania na tym stanowisku przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy. Ta granica nie oznacza jednak, że każda krótsza sesja automatycznie zapewnia prawidłową pozycję.
Do krótkiego użycia mobilnego możesz pracować bez dodatkowych akcesoriów, na przykład podczas przejazdu albo krótkiego spotkania. Nie traktuj jednak takiego ustawienia jako rozwiązania dla wielogodzinnej pracy przy biurku. Niska klawiatura laptopa i ekran połączony z obudową zmuszają zwykle do wyboru między pochyloną głową a uniesionymi przedramionami.
Jeżeli laptop będzie używany co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, laptop a BHP oznacza konieczność przygotowania stanowiska z monitorem stacjonarnym albo podstawką ustawiającą ekran na właściwej wysokości oraz z dodatkową klawiaturą i myszą. Takie wymagania wskazuje CIOP-PIB w materiale „Stanowisko pracy z monitorem ekranowym” z 2025 roku.
2. Wybierz podstawową konfigurację
Wybierz jeden z trzech praktycznych wariantów: laptop na podstawce, laptop z monitorem zewnętrznym albo laptop na podstawce ustawiony obok monitora. W każdym wariancie regularnej pracy klawiatura i mysz powinny być osobnymi elementami. Sama podstawka pod laptop nie rozwiązuje problemu, jeśli nadal piszesz na klawiaturze uniesionego komputera.
| Wariant konfiguracji | Liczba potrzebnych akcesoriów | Zakres regulacji i spełniane wymagania rozporządzenia |
|---|---|---|
| Krótkie użycie mobilne | 0 | Laptop może być używany bez dodatkowych akcesoriów, jeśli nie jest przeznaczony do pracy na danym stanowisku co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. To nie zastępuje ergonomicznej oceny stanowiska. |
| Laptop na podstawce | 3: podstawka, klawiatura, mysz | Podstawka umożliwia ustawienie górnej krawędzi ekranu na wysokości oczu; klawiatura i mysz są osobnymi elementami wyposażenia. Wariant odpowiada wymaganiom dla systemu przenośnego używanego co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. |
| Laptop z monitorem zewnętrznym | 2: monitor, klawiatura i mysz jako zestaw urządzeń dodatkowych | Monitor zastępuje ekran laptopa jako główny ekran pracy; należy ustawić go na wprost, ograniczyć odbicia i zachować wysokość górnej krawędzi na poziomie oczu. Klawiatura i mysz powinny być oddzielne od laptopa. Odległość oczu od monitora powinna wynosić około 60–70 cm, czyli około 1,5 przekątnej ekranu. |
| Laptop na podstawce jako drugi ekran obok monitora | 3: podstawka, klawiatura, mysz | Oba ekrany powinny być blisko siebie i mieć górne krawędzie na podobnej wysokości; ekran używany częściej należy ustawić na wprost. Podstawka, dodatkowa klawiatura i mysz spełniają wymóg wyposażenia stanowiska z systemem przenośnym używanym co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy. |
Uwaga: Liczba akcesoriów oznacza elementy dodatkowe względem laptopa; w ostatnim wariancie „3” obejmuje podstawkę oraz komplet urządzeń wejściowych: klawiaturę i mysz. Tabela opisuje minimalną konfigurację sprzętową, a nie pełną ocenę warunków pracy.
Wybierając sprzęt, zacznij od sposobu pracy. Jeśli laptop ma być głównym komputerem, podstawka pod laptop i komplet urządzeń wejściowych wystarczą do oddzielenia ekranu od rąk. Jeśli pracujesz na dużych arkuszach, dokumentach albo kilku oknach, monitor zewnętrzny może przejąć rolę głównego ekranu.
3. Ustaw ekran laptopa
Ustaw laptop lub monitor tak, aby górna krawędź ekranu znajdowała się na wysokości oczu albo nieco poniżej. Tę zasadę podaje CIOP-PIB w „Poradniku Ergonomicznie i zdrowo” z 2025 roku. W praktyce podnieś ekran na podstawce, książkach przeznaczonych do tego celu albo regulowanym stojaku, ale nie podnoś jednocześnie klawiatury.
Po uniesieniu laptopa odsuń go od siebie i podłącz osobną klawiaturę oraz mysz. Monitor powinien znajdować się około 60–70 cm od oczu, czyli mniej więcej w odległości 1,5 przekątnej ekranu. Sprawdź tę odległość w pozycji, w której rzeczywiście piszesz i czytasz, a nie z miejsca odsuniętego od biurka.
Przy monitorze zewnętrznym zastosuj tę samą regułę wysokości i odległości. Szczegółowe ustawienie monitora do pracy obejmuje także ograniczenie odbić i ustawienie ekranu tak, aby nie wymuszał ciągłego pochylania głowy. Nie ustawiaj laptopa na udach podczas pracy.
4. Ustaw urządzenia wejściowe
Po ustawieniu ekranu połóż klawiaturę na blacie niezależnie od laptopa, a mysz umieść obok niej. Klawiatura i mysz powinny umożliwiać pracę z rękami oraz przedramionami podpartymi w naturalny sposób. Przy regularnym używaniu laptopa, czyli co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy, zastosuj osobne urządzenia wejściowe. Nie próbuj uzyskać prawidłowej wysokości ekranu przez podniesienie całego laptopa, jeśli oznacza to pisanie na klawiaturze ustawionej zbyt wysoko.
Przy wyborze urządzeń zwróć uwagę na ich rozmieszczenie, wielkość blatu i częstotliwość używania myszy. Osobna klawiatura pozwala odsunąć ręce od ekranu, a mysz ogranicza konieczność długiego korzystania z małego gładzika. Praktyczne ergonomiczne ustawienie klawiatury i myszy powinno zachować swobodę ruchu oraz miejsce na podparcie dłoni i przedramion.
Jeżeli korzystasz z klawiatury laptopa tylko okazjonalnie, możesz pozostawić ją pod ekranem, lecz przy regularnej pracy nie będzie to równoważne z podłączeniem osobnego urządzenia. Wymóg dodatkowej klawiatury i myszy dotyczy stanowiska, na którym system przenośny jest używany co najmniej przez połowę dobowego wymiaru czasu pracy.
5. Sprawdź światło i pozycję ekranów
Przed rozpoczęciem pracy usuń odbicia światła z ekranu. Ustaw laptop lub monitor tak, aby ograniczyć olśnienie i odbicia na ekranie. Zmiana kąta ekranu, przesunięcie biurka albo ograniczenie źródła światła może być skuteczniejsze niż zwiększanie jasności obrazu.
Jeżeli używasz dwóch ekranów, ustaw je blisko siebie i wyrównaj ich górne krawędzie na wysokości oczu albo nieco poniżej. Ekran wykorzystywany częściej powinien znajdować się na wprost pracownika. Częściej używany ekran powinien znajdować się na wprost pracownika.
Przy laptopie i monitorze zewnętrznym zdecyduj wcześniej, który ekran jest główny. Monitor używany częściej ustaw centralnie, a laptop umieść obok na podstawce, jeśli potrzebujesz go jako drugiego ekranu. Takie rozmieszczenie wynika z zaleceń CIOP-PIB z 2025 roku dotyczących jednoczesnego korzystania z dwóch ekranów.
6. Uwzględnij przerwy i formalną ocenę
Organizując dzień pracy, nie przekraczaj godziny nieprzerwanej pracy przy monitorze. Pracodawca powinien zapewnić przemienne łączenie pracy przy monitorze z innymi czynnościami albo co najmniej 5-minutową przerwę wliczaną do czasu pracy po każdej godzinie pracy przy monitorze. Przerwa nie powinna być traktowana jako sposób na naprawienie źle ustawionego stanowiska.
Przed rozpoczęciem regularnej pracy sprawdź kolejno: czas korzystania z laptopa, wysokość górnej krawędzi ekranu, odległość 60–70 cm, obecność osobnej klawiatury i myszy, odbicia światła oraz pozycję głównego ekranu. Dopiero po tej kontroli oceń, czy blat i krzesło pozwalają utrzymać ustawienie bez pochylania się. Pomocne może być prawidłowe ustawienie krzesła biurowego.
Przy pracy zdalnej sposób zapewnienia sprzętu i kosztów powinien wynikać z ustaleń pracownika z pracodawcą. Państwowa Inspekcja Pracy wskazuje w 2023 roku, że jeśli laptop zapewnia pracodawca, powinien zapewnić także urządzenia dostosowujące go do wymagań ergonomii, takie jak podstawka, monitor, dodatkowa klawiatura lub mysz. Przy sprzęcie prywatnym sposób dostosowania powinien wynikać z ustaleń dotyczących pracy zdalnej.
Poradnik nie zastępuje formalnej oceny warunków pracy na stanowisku pracownika zdalnego; w przypadku pracy wykonywanej w ramach stosunku pracy zastosowanie mają także obowiązki pracodawcy wynikające z Kodeksu pracy i aktualnego rozporządzenia. Nie należy ustawiać laptopa na udach podczas pracy.
Zobacz też: biurko siedząco-stojące.
Więcej w tekście: oświetlenie stanowiska komputerowego.
Najczęstsze pytania
Czy można ergonomicznie pracować tylko na laptopie?
Tak, ale tylko w ograniczonym zakresie: ekran i klawiatura musiałyby jednocześnie znajdować się w prawidłowych położeniach, co zwykle jest trudne. CIOP wskazuje, że bez dodatkowego sprzętu nie należy pracować przy laptopie dłużej niż przez połowę czasu pracy.
Czy pracodawca musi zapewnić monitor do laptopa?
Nie zawsze musi zapewnić właśnie monitor. Przy regularnym używaniu systemu przenośnego powinien zapewnić monitor stacjonarny albo podstawkę ustawiającą ekran na wysokości oczu oraz dodatkową klawiaturę i mysz.
Jak wysoko ustawić ekran laptopa?
Górna krawędź ekranu powinna znajdować się na wysokości oczu albo nieco poniżej. Jeśli laptop stoi na podstawce, klawiatura i mysz powinny znajdować się na blacie niezależnie od komputera.
Źródła
- Stanowisko pracy z monitorem ekranowym — CIOP-PIB, 2025, Obwieszczenie z 9 stycznia 2025 r.; wymagania stanowiska i monitorów
- Poradnik „Ergonomicznie i zdrowo” — CIOP-PIB, 2025, Rozdział 3.6: Jak ergonomicznie pracować na laptopie?
- Kto powinien zapewnić pracownikowi wykonującemu pracę zdalnie podstawkę pod laptopa lub dodatkowy monitor? — Państwowa Inspekcja Pracy, 2023, art. 215 Kodeksu pracy; rozporządzenie Dz.U. 2023 poz. 2367
- Rozporządzenie zmieniające przepisy o monitorach ekranowych — Sejm RP, ISAP, 2023, Dz.U. 2023 poz. 2367; wejście w życie 17 listopada 2023 r.
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
