Przerwy w pracy przy komputerze planuje się według dwóch zasad: nieprzerwana praca przy monitorze nie może trwać dłużej niż 1 godzina, a przy braku pracy przemiennej trzeba zapewnić co najmniej 5-minutową przerwę wliczaną do czasu pracy. Dodatkowo można stosować zalecenie 20-20-20 dla odpoczynku wzroku.
Co ile należy robić przerwy od komputera?
Jeśli pytasz, co ile przerwa od komputera wynika z przepisów, odpowiedź brzmi: najpóźniej po 1 godzinie nieprzerwanej pracy przy monitorze. Pracodawca może zorganizować dzień tak, aby po tym czasie pracownik otrzymał co najmniej 5 minut przerwy albo wykonywał inne zadania, które nie obciążają wzroku i wymagają zmiany pozycji ciała.
Nie istnieje natomiast polski przepis nakazujący odrywanie wzroku od ekranu dokładnie co 20 minut. Reguła 20-20-20 pochodzi z zaleceń American Academy of Ophthalmology z 2023 roku. Według tego zalecenia co 20 minut należy przez co najmniej 20 sekund patrzeć na obiekt oddalony o co najmniej 20 stóp, czyli około 6 metrów.
W praktyce warto rozdzielić te dwa mechanizmy. Pięciominutowa przerwa po godzinie dotyczy organizacji pracy i wynika z przepisów BHP. Spojrzenie w dal co 20 minut jest krótkim działaniem profilaktycznym, ale nie zastępuje ustawowej przerwy. Nie ma też podstaw, aby uznać, że sama reguła 20-20-20 wypełnia obowiązek zapewnienia 5 minut odpoczynku.
Przerwy w pracy przy komputerze — co mówi rozporządzenie?
Podstawą jest § 7 pkt 1–2 rozporządzenia w sprawie BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, ogłoszonego w tekście jednolitym z 9 stycznia 2025 roku. Pracodawca powinien organizować pracę przemiennie: okresy pracy przy monitorze należy łączyć z innymi rodzajami zadań, które nie obciążają wzroku i są wykonywane w innych pozycjach ciała.
Jeżeli taka organizacja nie jest stosowana, pracodawca musi zapewnić co najmniej 5-minutową przerwę po każdej godzinie pracy przy monitorze. Przepis wskazuje maksymalny czas nieprzerwanej pracy ekranowej — 1 godzinę — oraz minimalny czas przerwy — 5 minut. Nie ustanawia jednej uniwersalnej przerwy dokładnie co 20 minut.
Praca przemienna nie oznacza dowolnego przesunięcia obowiązku. Zadania zastępujące pracę przy monitorze powinny nie obciążać wzroku i być wykonywane w innej pozycji ciała.
Przy planowaniu stanowiska można równolegle sprawdzić ergonomię stanowiska komputerowego. Nie zmienia ona limitu 1 godziny, ale pomaga ustalić, które czynności da się wykonywać bez monitora oraz jak przeplatać zadania w ciągu dnia.
Czy przerwa od monitora wlicza się do czasu pracy?
Tak. Co najmniej 5-minutowa przerwa wynikająca z § 7 pkt 2 rozporządzenia jest wliczana do czasu pracy. Potwierdza to także informacja Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 2025 roku dotycząca czasu pracy. Przerwa ta jest wliczana do czasu pracy.
Od tej przerwy trzeba odróżnić ogólną przerwę kodeksową. Zgodnie z art. 134 Kodeksu pracy przy dobowym wymiarze czasu pracy wynoszącym co najmniej 6 godzin pracownik ma prawo do co najmniej 15-minutowej przerwy wliczanej do czasu pracy. Przy pracy dłuższej niż 9 godzin przysługuje kolejna przerwa trwająca co najmniej 15 minut.
Przerwa 15-minutowa i przerwy związane z monitorem mają odrębne podstawy oraz funkcje. W dniu pracy trwającym 8 godzin można zaplanować przerwę kodeksową, na przykład od 12:30 do 12:45, ale nie zastępuje ona organizacji pracy przy monitorze. Jeżeli po zakończeniu tej przerwy pracownik nadal wykonuje zadania ekranowe, trzeba nadal pilnować limitu 1 godziny nieprzerwanej pracy przy monitorze.
Sposób odnotowywania przerw może zależeć od organizacji pracy i zasad przyjętych u pracodawcy. W pracy z systemem ewidencji warto oznaczać przerwę albo zadanie bez monitora zgodnie z wewnętrzną procedurą, bez zmieniania faktu, że ustawowa przerwa jest częścią czasu pracy.
Jak planować przerwy podczas pracy zdalnej?
W pracy zdalnej najprościej ułożyć kalendarz w blokach, które nie przekraczają 60 minut ciągłej pracy przy ekranie. Po każdym takim bloku należy zaplanować co najmniej 5 minut przerwy albo zadanie bez monitora wykonywane w innej pozycji ciała. Przypomnienie co 20 minut może służyć wyłącznie do krótkiego skierowania wzroku w dal.
Przykładowy dzień od 8:00 do 16:00 można rozpisać według poniższych zasad. Godziny są przykładowe i należy dostosować je do rozkładu zadań. Jeżeli zadanie bez monitora rzeczywiście spełnia warunki pracy przemiennej, może zastąpić osobną 5-minutową przerwę po danym bloku.
| Rodzaj przerwy | Czas lub częstotliwość | Podstawa prawna albo naukowa | Sposób ewidencji w przykładowym dniu |
|---|---|---|---|
| Przerwa albo zmiana rodzaju pracy przy monitorze | Najpóźniej po 1 godzinie nieprzerwanej pracy przy monitorze; zamiast przerwy można wykonywać inne zadania nieobciążające wzroku i angażujące inną pozycję ciała | Rozporządzenie w sprawie BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe, § 7 pkt 1–2 | Przy pracy 8:00–16:00: po blokach pracy przy ekranie zaplanować 5 minut przerwy albo zadania bez monitora; odnotować w firmowym systemie zgodnie z zasadami pracodawcy |
| Minimalna przerwa od monitora | Co najmniej 5 minut po każdej godzinie pracy przy monitorze; wliczana do czasu pracy | Rozporządzenie, § 7 pkt 2 | Przykład: 9:00–9:05, 10:05–10:10, 11:10–11:15, 12:15–12:20; godziny są przykładowe i można je dostosować do rozkładu zadań |
| Ogólna przerwa w pracy | Co najmniej 15 minut przy dobowym wymiarze pracy wynoszącym co najmniej 6 godzin; przy pracy dłuższej niż 9 godzin — dodatkowe co najmniej 15 minut | Kodeks pracy, art. 134 | Przy dniu 8-godzinnym np. 12:30–12:45; nie zastępuje wymogu organizacji pracy przy monitorze |
| Odpoczynek wzroku | Co 20 minut spojrzeć przez co najmniej 20 sekund na obiekt oddalony o co najmniej 20 stóp, czyli około 6 metrów | Zalecenie American Academy of Ophthalmology; nie jest to norma prawa pracy | Ustawić przypomnienie co 20 minut; traktować jako krótkie odrywanie wzroku, a nie zamiennik ustawowej 5-minutowej przerwy |
Przykład dotyczy osoby zatrudnionej na podstawie stosunku pracy; sposób dokumentowania przerw zależy od organizacji pracy i zasad przyjętych u pracodawcy.
Przy pracy zdalnej warto wpisać przerwy do kalendarza razem z nazwą zadania. Blok 8:00–9:00 może obejmować pracę ekranową, 9:00–9:05 przerwę, a następny blok zadanie wymagające czytania dokumentów papierowych lub rozmowy bez patrzenia w monitor. Przypomnienie co 20 minut powinno być dyskretne, aby nie tworzyć dodatkowego obciążenia organizacyjnego.
Można także zapoznać się z materiałami dotyczącymi temperatury i wilgotności w biurze oraz hałasu przy stanowisku komputerowym.
Odpoczynek wzroku a leczenie
Zalecenie 20-20-20 ma charakter profilaktyczny. American Academy of Ophthalmology wskazuje 20 sekund patrzenia na odległość co najmniej 20 stóp po każdych 20 minutach pracy z bliska, ale nie jest to przepis prawa pracy ani sposób leczenia rozpoznanej dolegliwości.
Przerwy mogą być elementem prawidłowo zorganizowanego dnia, lecz nie zastępują badania okulistycznego. Przepisy BHP określają organizację pracy i minimalne przerwy, ale nie stanowią leczenia dolegliwości wzroku; ból, pieczenie, zamglone widzenie lub nawracające objawy wymagają konsultacji z lekarzem okulistą, a pracodawca nie może zastępować oceny medycznej poradą organizacyjną.
W praktyce można połączyć odpoczynek wzroku z krótką zmianą aktywności: spojrzeć w dal przez co najmniej 20 sekund, wstać podczas 5-minutowej przerwy albo wykonać zadanie bez monitora. Nie należy jednak uznawać samego poprawienia ustawienia sprzętu za zamiennik przerwy. Nadal obowiązuje limit 1 godziny nieprzerwanej pracy przy ekranie. Informacje o ergonomicznym ustawieniu klawiatury i myszy są dostępne w osobnym materiale.
Najczęstsze pytania
Co ile należy robić przerwę od komputera?
Z punktu widzenia prawa pracy po każdej godzinie pracy przy monitorze trzeba zapewnić co najmniej 5-minutową przerwę albo wcześniej przeplatać pracę ekranową innymi zadaniami. Dla odpoczynku wzroku można dodatkowo stosować zalecenie 20-20-20, czyli co 20 minut patrzeć przez co najmniej 20 sekund w dal.
Czy przerwa od monitora wlicza się do czasu pracy?
Tak. Co najmniej 5-minutowa przerwa wynikająca z § 7 pkt 2 rozporządzenia jest wliczana do czasu pracy. Także ustawowa przerwa z art. 134 Kodeksu pracy jest wliczana do czasu pracy.
Jak planować przerwy podczas pracy zdalnej?
Warto podzielić dzień na bloki nie dłuższe niż 60 minut pracy przy monitorze, ustawić przypomnienie co 20 minut dla wzroku i zaplanować 5-minutowe przerwy w kalendarzu. Czynności bez monitora, wykonywane w innej pozycji ciała, mogą realizować zasadę pracy przemiennej.
Źródła
- Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 stycznia 2025 r. w sprawie ogłoszenia tekstu jednolitego rozporządzenia w sprawie BHP na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe — ELI — Elektroniczny Dziennik Ustaw, 2025, Dz.U. 2025 poz. 58, § 7
- Czas pracy — Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, 2025, informacja urzędowa o czasie pracy
- Czas pracy — Państwowa Inspekcja Pracy, 2026, porada prawna dotycząca przerw w pracy
- Eye Strain and Sleepy Eyes: How to Prevent Eye Discomfort — American Academy of Ophthalmology, 2023, zalecenie 20-20-20
Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).
